Archiwa kategorii: literatura

read-369040_1280

Polska literatura po roku 1989

Polska literatura zawsze miała jakieś obowiązki. Pisarz musiał być przewodnikiem narodu, pocieszać, wzywać do walki, pokrzepiać serca. Niektórzy próbowali się przeciwko temu buntować, ale nasza sytuacja geopolityczna z reguły determinowała tematykę literatury. Poeci i pisarze z reguły bardzo radośnie reagowali na możliwość pisania tego, co im w duszy gra. Tuż po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku jeden z poetów pisał „Zielono mi w głowie i fiołki w niej kwitną…”, dając w ten sposób świadectwo całkowitej wolności i manifest poetycki. Na kolejny okres, kiedy na literaturze przestały ciążyć obowiązki patriotyczne i moralne, musieliśmy czekać dość długo. Bowiem dopiero po 1989 roku sytuacja społeczno-polityczna zmieniła się na tyle, że literatura stała się po prostu towarem, a nie nośnikiem wymaganych wartości. W tej chwili trudno powiedzieć, czy taka sytuacja jest dobra, czy zła. Po prostu tak to jest i trzeba się w tej nowej rzeczywistości odnaleźć. Ogromną popularnością zaczęły się cieszyć takie gatunki literackie jak reportaż, dziennik, esej, felieton. Zdawało się, że tradycyjna powieść nie odnajdzie się na rynku. Ludzie mieli znacznie mniej czasu na czytanie opasłych tomów i pisarze musieli ograniczyć się do książek po prostu krótszych, bardziej esencjonalnych. Fundowanych było więcej nagród literackich, które mają zachęcić młodych poetów i pisarzy do wydawania nowych tekstów. W poezji królowały takie nazwiska jak Marcin Baran, Marcin Świetlicki. Świetnie rozwija się literatura kobieca. Szturmem rynek literacki zdobyła Manuela Gretkowska, odrobinę skandalizująca, która w swoich powieściach i esejach śmiało wypowiada poglądy feministyczne, skupiając się na opowieści o kobiecie współczesnej z wszystkimi jej problemami. Mocno do literatury weszła też Olga Tokarczuk mitologizująca opisywaną rzeczywistość polskiej prowincji. W jej książkach elementy fantasmagoryczne przeplatają się z realnymi. Powstaje też mnóstwo powieści obyczajowych, których autorkami są nowe polskie pisarki próbujące nadrobić zaległości w polskiej literaturze popularnej. Może nie jest to literatura najwyższych lotów, ale w niczym nie ustępuje tej zachodniej. Wśród pisarzy najgorętszymi nazwiskami są: Jacek Dukaj, Jerzy Sosnowski, Andrzej Sapkowski, Andrzej Stasiuk. Ten ostatni skupia się na opisywaniu prowincji, sięganiu do dawnej mitologii, próbie odsadzenia się w skomplikowanej historii przestrzennej. Nie milkną też dawni autorzy. Po 1989 roku znakomite książki w nurcie retrospektywnym wydają Wiesław Myśliwski i Antoni Libera. Literatura dostosowuje się do gustu nowego czytelnika.

Ten wpis został opublikowany w literatura dnia , przez .
read-1342499_1280

Bo każdy dzień to przygoda

Przygoda z książką w ręku oczywiście. Kto nie czyta, ten swoje życie spędza mniej ciekawie. Literatura od wieków była sposobem poznawania tego, co bardzo odległe i z uwagi na ten dystans niemożliwe do poznania. Nie zawsze chodziło o odległość geograficzną. Artyści, w tym również i pisarze, pomagali także zrozumieć się poszczególnym klasom społecznym. Żyły obok siebie, ale pozostawały sobie niejednokrotnie tak obce, jakby mieszkały na różnych planetach. Książki to sposób na poznanie ludzi, którzy symbolizują zupełnie odmienne wartości czy żyją według innych zasad. Spotkanie ich w codziennym, realnym życiu bywa trudne. A nawet jeżeli już ma się taką okazję, to i tak często brakuje cierpliwości do swobodnej dyskusji. Przez każdą ze stron za bardzo przemawiają ich własne poglądy, tradycje, sposoby myślenia. Tymczasem książka zmusza do słuchania. Poza tym daje ona okazję do głębszego poznania konkretnych bohaterów za pośrednictwem różnych sytuacji. Można ich nie lubić, można się z nimi nie zgadzać, ale w pewnym momencie choć przez chwilę pojawia się w stosunku do nich zrozumienie. To bardzo cenna zaleta czytania książek, ponieważ skłaniają one do wyjścia poza sferę własnego komfortu, poza relacje z ludźmi, którzy mają takie same podejście do życia. To jedna z największych przygód, w jakich może uczestniczyć każdy człowiek. Książka pomaga mu zrozumieć świat, czyniąc z jego życia o wiele ciekawszą egzystencję. Kolejne przeczytane pozycje skłaniają do większej odwagi, wskazują sposoby działania, zachęcają do jeszcze śmielszego wychodzenia naprzeciw światu

Ten wpis został opublikowany w literatura dnia , przez .
reading-book-1500650_1280

Czy warto czytać?

Dane na temat czytelnictwa w Polsce nie są zbyt optymistyczne. Polacy co prawda czytają, ale dotyczy to mniejszości społeczeństwa. Jeżeli zaledwie jeden na trzech rodaków w ciągu całego roku miał w ręku przynajmniej jedną książkę, to naprawdę nie ma się z czego cieszyć. Ponownie daje się też zauważyć spadek zainteresowania książkami. Rośnie natomiast liczba osób, które czytanie postrzegają jako stratę czasu lub uważają, że nie mogą sobie pozwolić na czytanie z uwagi na natłok obowiązków. Co ciekawe, z roku na rok systematycznie wzrasta liczba godzin, jaką statystyczny Polak spędza przed telewizorem. Tymczasem wielu rodaków nie sięga nawet po jedną książkę w ciągu dwunastu miesięcy. A czytać warto zawsze. Nie chodzi nawet o to, by pochłaniać książki jedna za drugą na przymus. Ważne, by przynajmniej raz na jakiś czas sięgnąć po lekturę, która pozwoli się zrelaksować, przyjemnie spędzić czas, ale też poszerzyć horyzonty czy wzbogacić słownictwo. Tym bardziej, że oferta rynku wydawniczego jest naprawdę spora. Każdy powinien wśród książek w księgarni znaleźć interesującą dla siebie lekturę. Liczba działów zwiększa się, podobnie jak poszerza się grono pisarzy, podejmujących różną tematykę. A jeżeli tradycyjny sklep nie ma czegoś odpowiedniego, wówczas księgarnie internetowe na pewno przyjdą z pomocą. W ich asortymencie jest mnóstwo książek na każdy możliwy temat. Pozostaje tylko poszukać. Warto korzystać z ich ofert, ponieważ często proponują one bardzo atrakcyjne warunki zakupu. Wysokie ceny książek często zniechęcają do ich zakupu. Jednak w sieci kupić można coś w promocji lub skorzystać z rynku wtórnego. Zwłaszcza zapaleni czytelnicy chętnie wymieniają się w ten sposób książkami. Dzięki temu mogą zyskać fundusze na kolejne zakupy. Mało kto może sobie pozwolić na systematyczne kupowanie kilku książek na miesiąc. Jednak miłośników literatury nie zrażają ceny. Potrafią oni bowiem zrezygnować z innych przyjemności, ale interesującą ich książkę i tak kupią. Ewentualnie znajdą ją wśród bibliotecznych zbiorów bądź pożyczą od znajomych. Ich nie trzeba namawiać by czytali, dla nich cena nie jest wymówką, żeby nie czytać. Jednak przy okazji nakłaniania do czytania, warto wspomnieć, że nie tylko książki są warte lektury. Już samo sięganie po ulubioną gazetę niesie ze sobą wiele korzyści. Pomaga chociażby poszerzyć słownictwo czy opanować sztukę poprawnego konstruowania zdań. Poza tym dzięki czytaniu do intensywniejszej pracy angażowany jest mózg. Człowiek rozwija też swoją wyobraźnię. Oczywiście im wyższej jakości tekst, tym plusów z jego czytania będzie więcej. Literatura piękna rozwinie człowieka na wielu polach, pozwalając mu niejednokrotnie zajrzeć do światów, do których nigdy w inny sposób by nie dotarł. Dla porównania plotkarskie gazety przedstawiają informacje, których odbiorca oczekuje. Nie zabierają go w ciekawe miejsca, ale pokazują coś, co na ogół on sam już wie. Niemniej jednak, jeszcze raz z całą stanowczością dobrze jest podkreślić, że czytanie zawsze ma sens. A o gustach, także tych czytelniczych, się nie rozmawia. Czytanie ma natomiast za zadanie rozwijać zdolność abstrakcyjnego myślenia, ale również być przyjemnością. Czytanie jakiegokolwiek tekstu przyczynia się do intensywniejszej pracy mózgu, który na skutek regularnego czytelniczego treningu działa sprawniej. Dlatego też warto czytać cokolwiek, byle tylko było to interesujące dla jednostki. Sięgając po ciekawy rodzaj lektur, zwiększa się szanse na utrzymanie czytelnictwa jako wiodącego hobby. A to cel nadrzędny. Przekłada się na mniejszą liczbę błędów ortograficznych, gramatycznych czy stylistycznych, jakie będzie się robić w przyszłości. Język polski pełen jest pułapek, zwanych wyjątkami, i często nastręcza mnóstwa wątpliwości. Czytającym jest łatwiej, ponieważ łatwiej zapamiętują to, co widzą na papierze. Czytanie to również pomysł na rozwój zawodowy. Będąc na bieżąco z publikacjami autorytetów w danej branży, buduje się swój wizerunek fachowca, człowieka zorientowanego w temacie i niespoczywającego na laurach. Zyskuje się również szansę, aby zabłysnąć przed przełożonymi. Nie tylko prezentacje nowych pomysłów przebiegną jednak sprawniej. Systematyczny kontakt ze słowem pisanym pomaga również w werbalnym komunikowaniu z innymi ludźmi. Łatwiej nawiązać kontakt oraz utrzymać uwagę rozmówców. Kreatywni ludzie czytają dużo, tym samym trenując swój mózg. Później szybciej podejmują decyzje, nie mają też problemów z wymyślaniem wciąż nowych pomysłów czy rozwiązań problemów. Te wszystkie plusy czytania skłaniają do tego, że jednak warto po książkę sięgnąć. Przynajmniej raz na jakiś czas, choć lepiej robić to częściej. Problem polega jednak na tym, że gdy ktoś w ogóle nie czyta, pewnie nie będzie też czytał o zaletach czytania. Dlatego tak wielką rolę w promowaniu czytelnictwa powinna odgrywać szkoła i inne instytucje publiczne. Zamiast tradycyjnej, trochę przestarzałej listy lektur obowiązkowych, choć wielowiekowych, być może rozsądniej jest zaproponować młodzieży dwudziestego pierwszego wieku nieco inne książki. Takie, które przeczytają.